Odkrycia naukowe w 2023 roku
7 August 2025
Nauka nigdy nie stoi w miejscu, a rok 2023 nie był wyjątkiem. Okres ten przyniósł szereg ekscytujących odkryć i osiągnięć w różnych dziedzinach nauki, od astrofizyki po biotechnologię. Przyjrzyjmy się niektórym z najważniejszych odkryć tego roku, które odcisną swoje piętno na historii nauki.
Odkrycie nadprzewodnika działającego w temperaturze pokojowej
Grupa naukowców z Korei Południowej zsyntetyzowała nowy nadprzewodnik, który wykazuje zerowy opór elektryczny przy ciśnieniu atmosferycznym i temperaturach sięgających 127 stopni Celsjusza. Odkrycie to stanowi przełom w dziedzinie fizyki materiałów, ponieważ dotychczas nadprzewodniki działały tylko w bardzo niskich temperaturach lub pod wysokim ciśnieniem.
Nowe odkrycie może doprowadzić do opracowania nowych, wysokowydajnych urządzeń elektrycznych, takich jak silniki, transformatory i kable. Może to przyczynić się do znacznego wzrostu efektywności energetycznej i zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych.
Odkrycie egzoplanety bliźniaczej Ziemi
Kosmiczny teleskop Jamesa Webba odkrył egzoplanetę LHS 475 b, która znajduje się w strefie zamieszkalnej swojej gwiazdy. Planeta ta ma rozmiar, gęstość i temperaturę zbliżone do Ziemi, co czyni ją potencjalnym kandydatem do istnienia życia.
Odkrycie LHS 475 b to pierwszy krok w poszukiwaniu życia poza Ziemią. Jeśli na tej planecie znajdzie się woda w stanie ciekłym, będzie to mocny argument za istnieniem życia.
Photo by Javier Miranda on Unsplash
Rozszyfrowanie sekwencji chromosomu Y
Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge i Kalifornijskiego Instytutu Technologicznego zakończyli dekodowanie sekwencji ludzkiego chromosomu Y. Odkrycie to może pomóc w zrozumieniu genetyki mężczyzn i rozwoju chorób związanych z chromosomem Y.
Chromosom Y jest jednym z dwóch ludzkich chromosomów płciowych. Określa płeć danej osoby i zawiera geny odpowiedzialne za rozwój męskich narządów płciowych oraz drugorzędnych cech płciowych.
Rozszyfrowanie sekwencji chromosomu Y pozwoli naukowcom lepiej zrozumieć, jak działają te geny i jaki mają wpływ na zdrowie mężczyzn. Może to doprowadzić do opracowania nowych metod leczenia chorób związanych z chromosomem Y.
Photo by Sangharsh Lohakare on Unsplash
Odkrycie bakterii żywiących się wirusami
Naukowcy z Uniwersytetu Nebraska odkryli bakterię o nazwie Halteria, która potrafi trawić wirusy. Odkrycie to może pomóc w opracowaniu nowych metod zwalczania wirusów.
Bakteria Halteria jest bakterią beztlenową, która żyje w środowiskach kwaśnych. Posiada specjalne enzymy, które pozwalają jej rozkładać kwasy nukleinowe wirusów.
Odkrycie to może zostać wykorzystane do opracowania nowych leków przeciwko wirusom, takim jak HIV, wirusowe zapalenie wątroby typu C i grypa.
Odkrycie nowego rodzaju cząsteczki, która może być wykorzystana w leczeniu raka
Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles odkryli nowy rodzaj cząsteczki, która może powodować apoptozę (programowaną śmierć) komórek nowotworowych. Cząsteczki te mogą zostać wykorzystane do opracowania nowych leków przeciwnowotworowych.
Cząsteczki odkryte przez naukowców nazywane są agonistami receptora RAGE. Receptory te znajdują się na powierzchni wielu komórek nowotworowych. Kiedy cząsteczki RAGE wiążą się z tymi receptorami, wyzwalają kaskadę sygnałów, która prowadzi do śmierci komórek nowotworowych.
To odkrycie daje nadzieję na opracowanie nowych leków przeciwnowotworowych, które będą skuteczniejsze i mniej toksyczne niż obecnie stosowane terapie.
Photo by National Cancer Institute on Unsplash
Ogólną tendencją w tym roku była chęć doskonalenia technologii i zrozumienia natury wszechświata i życia. Odkrycia te stanowią podstawę do dalszych badań w różnych dziedzinach nauki.
